Column Hein van Dongen
Bijwerkingen
Een kind met kiespijn krijgt een aspirientje. Hij gelooft kennelijk niet zo dat het werkt en vraagt: “Hoe weet dat aspirientje nou dat hij bij mijn kies moet zijn?”. Het antwoord is natuurlijk dat de werkzame stof ook elders in je lichaam terecht komt, en daarom ook ongewenste bijwerkingen kan hebben. Gelukkig zijn die vaak goed in kaart gebracht op basis van evidence based onderzoek.
Hoe ingewikkeld de methodologie van medisch onderzoek ook is, de samenleving is nog een graadje complexer. De doorwerking van nieuw beleid, een nieuwe attitude of nieuwe ideeën is vaak moeilijk te voorspellen. Het onderzoek naar de resultaten van Sterk naar Werk laat zien dat deze benadering aantoonbare effecten heeft, maar dat er ook nog hindernissen zijn om haar te realiseren. Eén van de aanbevelingen is dan ook dat er meer onderzoek nodig is.
In de medische wereld is het onverantwoord een medicijn op de markt te brengen zonder dat alle wetenschappelijke toetsingsprocedures doorlopen zijn. Bij plannen voor een nieuwe benadering van patiënten is dit misschien onhaalbaar. Natuurlijk mag je verwachten dat de mogelijke effecten van controversiële plannen vooraf goed in kaart zijn gebracht. Maar redenen voor enig wantrouwen zijn er bij dit zorgvernieuwingsproject niet.
Het is moeilijk voorstelbaar dat het bevorderen van de zelfregie van cliënten en aandacht voor arbeid in de eerstelijnszorg tot vervelende bijwerkingen zullen leiden. Zelfregie houdt niet in dat mensen aan hun lot overgelaten worden, maar dat ze hun situatie beter leren hanteren.
We mogen hopen dat er wegen en de middelen worden gevonden voor meer onderzoek. Maar aandacht voor zelfregie en arbeid is geen simpel medicijn. Het is een andere benadering van patiënten, waardoor ze als persoon meer serieus worden genomen.
Ik zou de stelling willen poneren dat het een goede zaak is als die benadering overal in de samenleving doorsijpelt.